Het patroon: elk jaar dezelfde voorspelling

Sinds ik in dit vak zit lees ik elk jaar dat UX design op zijn einde loopt. Eerst was het door templates, daarna door designers die programmeurs werden, nu door AI. Het zijn altijd dezelfde argumenten in nieuwe verpakking.

Eerlijk: ik vond het de eerste keer ook spannend. Toen Webflow groot werd zat ik me af te vragen of mijn klantenbestand wel zou houden. Toen Figma AI kwam idem. Inmiddels heb ik de cyclus zo vaak gezien dat ik de koppen herken voordat ik de inhoud lees.

Wat steeds gebeurt: een nieuwe tool neemt een deel van het werk over, en de rest van het vak schuift een laag dieper. Niet platter, niet kleiner, maar dieper. UX design ging van pixels-pushen naar interactie-ontwerp naar service-design. Telkens nieuwe taken die de vorige laag aan tooling overlaat.

Wat AI wel en niet doet voor UX

AI maakt het ontwerpen sneller, vooral op het visuele vlak. Maar het werk dat overblijft is precies het werk waar UX altijd al om draaide: begrijpen wat een gebruiker echt nodig heeft, niet wat hij in een interview zegt.

Wat AI bij mij overneemt: een eerste versie van een interface op basis van een prompt, varianten genereren, kleurpaletten testen. Dat is sneller dan vroeger handmatig in Figma kliederen, geen twijfel over.

Wat AI niet doet: een klant het juiste probleem laten zien. Vorige maand had ik een klant die overtuigd was dat zijn website meer animaties nodig had. Twee gesprekken met zijn klanten later bleek dat zijn checkout-flow ze in de war stuurde. Daar bouw je geen AI-voorspeller voor, dat is gewoon luisteren en doorvragen.

Wat dit betekent voor jou als ondernemer

Niet meegaan in de paniek. UX-werk dat je inhuurt verschuift van interface-bouwen naar interface-vragen-stellen. De designer die alleen muis-werk doet wordt minder relevant. De designer die met je in gesprek gaat over je klanten wordt belangrijker.

Als je een freelancer of bureau inhuurt voor UX-werk, kijk dan minder naar hun portfolio van glanzende mockups. Die maakt iedereen tegenwoordig met AI in een uur. Kijk wel naar of ze vragen stellen over je gebruikers, of ze data willen zien, of ze terugkomen met "eigenlijk is dit het verkeerde probleem".

Dat soort UX-werk is in plaats van duurder juist waardevoller geworden. AI heeft de basis-skill goedkoop gemaakt; het denkwerk eromheen is wat overblijft, en dat doet niet vanzelf.