De klant die me hier serieus over leerde nadenken

Vorig jaar bouwde ik een MKB-site af waar de klant na lancering een feedback-mail kreeg van een potentiële koper: hij kon de bestelflow niet voltooien met zijn screenreader. Die mail was confronterend en heeft hoe ik nu werk veranderd.

Ik dacht dat ik het goed deed. ARIA-labels op de juiste plek, semantische HTML, focus-states. Maar in de echte test bleek dat één formulier-stap met een dropdown gewoon niet aan te roepen was zonder muis. Ik had het zelf nooit getest, want ik gebruik altijd een muis.

Sinds die mail test ik elke nieuwe site met alleen het toetsenbord, en open ik VoiceOver of NVDA op mijn machine voor minimaal vijf minuten per project. Niet omdat het verplicht is (dat is het in 2026 wel), maar omdat ik niet meer iemand wil weigeren die mijn site wel zou willen gebruiken.

De drie checks die ik standaard doe

Toetsenbord-navigatie (met Tab door alle interacties heen), tekstgrootte (vergroten tot 200 procent zonder dat de layout breekt), en kleurcontrast (controleren met een tool zoals WebAIM Contrast Checker). Drie minuten werk per pagina, vangt de meeste issues.

Mijn workflow per pagina, in volgorde: één: klik op het eerste interactieve element, druk Tab tot ik op het laatste interactieve element ben. Werkt elke link, elk formulier, elke knop? Twee: in browser-instellingen tekst op 200 procent zetten en kijken of er nog iets afgeknipt of overlappend is. Drie: elke tekst-kleur tegen elke achtergrond-kleur door de WebAIM-checker halen. Eis: minimaal AA-niveau (4.5:1 voor body-tekst).

Bij mijn klanten levert deze drie-check meestal vier tot acht concrete issues op een nieuwe site. Lost de helft op met simpele CSS-aanpassingen, andere helft vraagt om kleine HTML-aanpassingen.

Wat klanten vaak niet beseffen over de doelgroep

In Nederland heeft ongeveer 1 op de 8 mensen een vorm van beperking die hun online ervaring beïnvloedt. Dat is geen niche-doelgroep, dat is een ander klantsegment dat je nu mogelijk niet bereikt. Voor MKB-bedrijven is dat een reëel commercieel argument naast het ethische.

Wat ik bij klanten zie: ondernemers denken vaak dat toegankelijkheid alleen over blinde mensen gaat. In de praktijk gaat het ook over mensen met dyslexie (waar leesbare typografie veel uitmaakt), mensen met motorische beperkingen (waar grote klikvlakken cruciaal zijn), en oudere bezoekers (waar contrast en lettergrootte het verschil maken).

Voor een MKB-site met 1.000 bezoekers per maand betekent dit dat 100 tot 150 mensen een aangepaste ervaring nodig hebben om optimaal te functioneren. Wie die groep negeert laat een serieus stuk omzet liggen, en dat is naast de wettelijke verplichting (EN 301 549) een commercieel argument.

Wat ik klanten meegeef voor zelfonderhoud

Een korte checklist van vijf punten die ze elke nieuwe pagina kunnen aflopen. Plus duidelijke regels voor afbeeldingen (altijd alt-tekst), formulieren (altijd labels) en video (altijd ondertitels). Het gaat niet om perfectie, het gaat om consistentie.

Mijn standaard-checklist die ik elke klant in een PDF meegeef: één: elke afbeelding heeft een beschrijvende alt-tekst (geen “afbeelding van” voor de zekerheid). Twee: elke videobestand heeft ondertitels of een geschreven samenvatting. Drie: elk formulier-veld heeft een zichtbaar label, niet alleen een placeholder. Vier: elke link heeft een tekst die los van de context begrijpelijk is (geen “klik hier”). Vijf: elke knop is groot genoeg om met een vinger te raken (44×44 pixels minimum).

Vijf regels, drie minuten per pagina. Het is geen complete WCAG-audit, maar voor een MKB-bedrijf dat zelf content beheert is dit een prima dagelijkse ondergrens.